Diagnostyka niepłodności dotyczy obojga partnerów. Wyjaśniamy, od czego zacząć i co da się skorygować.
O diagnostyce mówi się zwykle po roku regularnych starań, a po trzydziestym piątym roku życia — po pół roku. Przyczyna leży po stronie kobiety mniej więcej równie często jak po stronie mężczyzny, a w części przypadków po obu stronach jednocześnie.
Część przyczyn jest w pełni odwracalna: zaburzenia tarczycy, hiperprolaktynemia, insulinooporność, niedobory, nadmierna lub zbyt niska masa ciała. To właśnie te warto sprawdzić najpierw, bo ich korekta bywa wystarczająca.
Każde oznaczenie odpowiada na konkretne pytanie. Zakres dobieramy po wywiadzie — poniżej to, co przy tym objawie ma sens najczęściej.
| Badanie | Na jakie pytanie odpowiada |
|---|---|
| TSH, fT4, anty-TPO | tarczyca — wpływ na owulację i przebieg ciąży |
| Prolaktyna | hiperprolaktynemia zaburza owulację |
| AMH | rezerwa jajnikowa |
| FSH, LH, estradiol | ocena cyklu |
| Testosteron, SHBG, DHEA-S | zespół policystycznych jajników |
| Glukoza i insulina | insulinooporność |
| Witamina D, ferrytyna, kwas foliowy | niedobory przed ciążą |
| Badanie nasienia | u partnera — badanie proste i rozstrzygające wiele |
| Grupa krwi z czynnikiem Rh | informacja potrzebna przed ciążą |
| Przeciwciała przeciw różyczce i toksoplazmozie | ocena odporności przed planowaną ciążą |
Krew pobieramy na miejscu, badania realizuje laboratorium ALAB. Oznaczenia wykonujemy dokładnie — także te, których nie robi się rutynowo, jeśli wywiad na nie wskazuje.
Docelowe stężenie TSH przy staraniach o ciążę jest niższe niż ogólnie przyjęta norma laboratoryjna — wartość mieszcząca się w zakresie referencyjnym może być zbyt wysoka dla kobiety planującej ciążę. To rozróżnienie bywa pomijane, bo wynik jest formalnie prawidłowy. Osobno warto pamiętać, że kwas foliowy należy przyjmować co najmniej na trzy miesiące przed poczęciem, ponieważ cewa nerwowa zamyka się w pierwszych tygodniach ciąży, często zanim kobieta dowie się, że jest w ciąży.
Brak miesiączki, nasilony ból miesiączkowy lub podejrzenie endometriozy wymagają oceny ginekologicznej równolegle do diagnostyki hormonalnej.
Przynieś wyniki badań wykonanych wcześniej oraz listę przyjmowanych leków i suplementów.