Bóle stawów
Bóle stawów wymagają odróżnienia zapalenia od zmian zwyrodnieniowych. Od tego zależy całe dalsze postępowanie.
Skąd się to bierze
Kluczowe jest rozróżnienie dwóch obrazów. Ból zapalny nasila się w spoczynku i w nocy, towarzyszy mu poranna sztywność trwająca ponad godzinę, a ruch przynosi ulgę. Ból zwyrodnieniowy narasta przy obciążeniu, ustępuje w spoczynku, a sztywność poranna jest krótka.
Ten pierwszy obraz wymaga diagnostyki reumatologicznej i pilnej decyzji terapeutycznej, bo wczesne leczenie zapobiega trwałym uszkodzeniom. Drugi prowadzi w stronę fizjoterapii, redukcji obciążeń i pracy nad siłą mięśniową.
Co sprawdzamy, żeby to ustalić
Każde oznaczenie odpowiada na konkretne pytanie. Zakres dobieramy po wywiadzie — poniżej to, co przy tym objawie ma sens najczęściej.
| Badanie | Na jakie pytanie odpowiada |
|---|---|
| CRP, OB | wykładniki stanu zapalnego |
| Morfologia | niedokrwistość chorób przewlekłych |
| Czynnik reumatoidalny, anty-CCP | reumatoidalne zapalenie stawów |
| Kwas moczowy | dna moczanowa |
| Przeciwciała przeciwjądrowe | choroby układowe tkanki łącznej |
| Witamina D | niedobór a bóle kostno-mięśniowe |
| TSH | tarczyca a dolegliwości mięśniowo-stawowe |
| Przeciwciała w kierunku boreliozy | przy zapaleniu stawu i możliwej ekspozycji na kleszcze |
| HLA-B27 | przy podejrzeniu spondyloartropatii — ból zapalny kręgosłupa u młodej osoby |
Krew pobieramy na miejscu, badania realizuje laboratorium ALAB. Oznaczenia wykonujemy dokładnie — także te, których nie robi się rutynowo, jeśli wywiad na nie wskazuje.
Przeciwciała anty-CCP mogą pojawić się we krwi na lata przed wystąpieniem pierwszych objawów reumatoidalnego zapalenia stawów. Jednocześnie pierwsze miesiące choroby to okres, w którym leczenie przynosi największą korzyść i najskuteczniej zapobiega trwałemu uszkodzeniu stawów — mówi się o oknie terapeutycznym. Praktyczna konsekwencja jest taka, że przy bólu o charakterze zapalnym zwłoka w diagnostyce ma realne koszty, których później nie da się odrobić.
Objawy wymagające pilnej oceny
Gorący, obrzęknięty, bardzo bolesny staw z gorączką wymaga pilnej oceny — może to być zapalenie septyczne. Ból zapalny z poranną sztywnością ponad godzinę wymaga szybkiej diagnostyki reumatologicznej.
Konsultacja i pobranie w jednym miejscu
Przynieś wyniki badań wykonanych wcześniej oraz listę przyjmowanych leków i suplementów.