Skąd się bierze
Zmiana trądzikowa zaczyna się od zaczopowania ujścia mieszka włosowego. Powstaje zaskórnik, w którym namnaża się bakteria bytująca w skórze u praktycznie wszystkich ludzi. Dochodzi reakcja zapalna i powstaje grudka lub krosta.
U dorosłych mechanizm bywa jednak przesunięty. Zmiany lokalizują się częściej w dolnej części twarzy, wzdłuż żuchwy i na brodzie, mają charakter głębszych, bolesnych guzków i zaostrzają się cyklicznie. Taki obraz wskazuje na udział androgenów — nawet przy prawidłowych wynikach hormonalnych, bo znaczenie ma także wrażliwość receptorów w skórze. Osobną grupę stanowi trądzik polekowy oraz zmiany wywołane kosmetykami zatykającymi ujścia mieszków.
Kiedy to nie jest problem skóry
Trądzik u dorosłej kobiety z nieregularnymi miesiączkami i nadmiernym owłosieniem wymaga diagnostyki hormonalnej — w kierunku zespołu policystycznych jajników i insulinooporności. Zabieg bez tego kroku daje efekt na kilka tygodni.
Każdy zabieg poprzedza wywiad i badanie lekarskie. Czasem kończy się to tym, że go odradzamy.
Bakteria odpowiedzialna za trądzik bytuje w mieszkach włosowych u praktycznie wszystkich ludzi, także tych ze zdrową skórą — problem nie polega więc na jej obecności, tylko na zaburzeniu równowagi mikrobioty skóry i towarzyszącej reakcji zapalnej. To przesunięcie w rozumieniu choroby zmieniło nacisk z zabijania bakterii na przywracanie równowagi i wyciszanie zapalenia, i tłumaczy, dlaczego długotrwała antybiotykoterapia wyszła z użycia jako metoda pierwszego wyboru. Osobno warto wiedzieć, że dieta o wysokim indeksie glikemicznym należy do najlepiej udokumentowanych czynników nasilających zmiany — mechanizm prowadzi przez insulinę i czynniki wzrostu pobudzające gruczoły łojowe. Rola nabiału pozostaje przedmiotem sporu, ale u części pacjentów obserwuje się wyraźny związek.
Co stosujemy przy tym problemie
Leczenie farmakologiczne
Część problemów skórnych wymaga leków, nie zabiegu. Leczymy w zakresie swoich kompetencji, a w trudniejszych przypadkach kierujemy do dermatologa.
→Peelingi medyczne
Kontrolowane złuszczanie o różnej głębokości. Poprawia koloryt, gładkość i przebieg trądziku.
→Laser frakcyjny CO2
Kontrolowane odparowanie mikrokolumn tkanki. Najsilniejsza metoda przebudowy skóry, z najdłuższą rekonwalescencją.
→Mikronakłuwanie
Kontrolowane mikrouszkodzenia uruchamiające naprawę. Metoda o niskim ryzyku i krótkiej rekonwalescencji.
→Lista nie jest rekomendacją. O wyborze decydujemy po ocenie skóry i wywiadzie lekarskim.
Trądzik
— pytania pacjentów
Jakie badania wykonać przy trądziku u dorosłych?
U kobiet z podejrzeniem podłoża hormonalnego zwykle testosteron, DHEA-S, prolaktyna, TSH oraz ocena gospodarki cukrowej. Zakres ustalamy indywidualnie po wywiadzie — nie każdy przypadek wymaga pełnej diagnostyki.
Czy dieta wpływa na trądzik?
Tak, choć nie w sposób, w jaki się to zwykle przedstawia. Najlepiej udokumentowany jest wpływ diety o wysokim indeksie glikemicznym. Wpływ nabiału bywa istotny u części pacjentów. Czekolada i tłuste potrawy jako takie nie mają udowodnionego znaczenia.
Czy zabiegi estetyczne można łączyć z leczeniem farmakologicznym?
Tak, ale wymaga to planowania. Przy izotretynoinie część zabiegów jest przeciwwskazana w trakcie leczenia i przez określony czas po nim. Dlatego zawsze pytamy o przyjmowane leki.
Ile trwa leczenie trądziku?
Pierwsza poprawa zwykle po sześciu do ośmiu tygodniach, pełny efekt po kilku miesiącach. Trądzik jest chorobą przewlekłą i wymaga leczenia podtrzymującego.
Czy wyciskanie zmian pogarsza sytuację?
Tak. Zwiększa ryzyko przebarwień pozapalnych i blizn, a te są trudniejsze do leczenia niż sam trądzik.
Konsultacja i zabieg mogą odbyć się tego samego dnia
Przynieś listę leków, listę suplementów i wyniki badań z ostatniego roku. Część zabiegów wymaga wcześniejszych badań krwi — wykonujemy je na miejscu.